{"id":33,"date":"2025-06-27T21:05:20","date_gmt":"2025-06-27T19:05:20","guid":{"rendered":"http:\/\/kliszczackispiewnik.edu.pl\/?page_id=33"},"modified":"2025-07-13T21:36:39","modified_gmt":"2025-07-13T19:36:39","slug":"zrodla","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/kliszczackispiewnik.edu.pl\/index.php\/zrodla\/","title":{"rendered":"\u0179r\u00f3d\u0142a"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Og\u00f3lnopolska Akcja Zbierania Folkloru Muzycznego (1952 r.)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Og\u00f3lnopolska Akcja Zbierania Folkloru Muzycznego by\u0142a prowadzona w pierwszej po\u0142owie lat 50. XX w. z inicjatywy Pa\u0144stwowego Instytutu Sztuki w Warszawie, przy pomocy technicznej Polskiego Radia. Dokumentacja folkloru muzycznego, podj\u0119ta przez Pa\u0144stwowy Instytut Sztuki i regionalne ekipy pracownik\u00f3w terenowych, mia\u0142a na celu utrwalenie na ta\u015bmach magnetofonowych jak najpe\u0142niejszego obrazu tradycyjnej muzyki polskiej w fazie post\u0119puj\u0105cego jej zaniku. By\u0142a to najwi\u0119ksza i jedyna, jak dot\u0105d, tego typu akcja dokumentacyjna na terenie kraju. Cho\u0107 w 1954 r. oficjalnie j\u0105 zako\u0144czono, nagrawszy do tego czasu ponad 40 000 utwor\u00f3w na oko\u0142o 2000 ta\u015bm magnetofonowych, regionalne ekipy terenowe zbiera\u0142y materia\u0142 jeszcze w drugiej po\u0142owie lat 50.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Akcj\u0105 w Polsce po\u0142udniowej kierowa\u0142 W\u0142odzimierz Po\u017aniak (1904\u20131967) \u2013 muzykolog, wyk\u0142adowca Pa\u0144stwowej Wy\u017cszej Szko\u0142y Muzycznej w Krakowie, zwi\u0105zany p\u00f3\u017aniej z Instytutem Muzykologii Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. W roku 1952 przeprowadzono w ramach Og\u00f3lnopolskiej Akcji Zbierania Folkloru Muzycznego nagrania obejmuj\u0105ce pie\u015bni i muzyki instrumentalnej z obszaru od Trzebuni po Skomieln\u0105 Bia\u0142\u0105 i od Zembrzyc po Krzecz\u00f3w, a wi\u0119c na rozleg\u0142ym obszarze oddzia\u0142ywania dawnej kultury kliszczackiej. Niestety, liczba zachowanych do chwili obecnej nagra\u0144 nie jest imponuj\u0105ca w stosunku do liczby materia\u0142u zebranego w innych regionach Polski: to ponad 300 przyk\u0142ad\u00f3w pie\u015bni i 60 przyk\u0142ad\u00f3w instrumentalnych (harmonia, skrzypce) podanych przez ponad 50 informator\u00f3w z 20 miejscowo\u015bci. 14 ta\u015bm (nr 793\u2013796, 800\u2013807, 814\u2013815) przechowywanych jest w Zbiorach Fonograficznych Instytutu Sztuki PAN w Warszawie (katalog zbior\u00f3w fonograficznych Instytutu mo\u017cna przegl\u0105da\u0107 na stronie internetowej <a href=\"https:\/\/etnofon.ispan.pl\/\">https:\/\/etnofon.ispan.pl\/<\/a>). Integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 zbioru s\u0105 protoko\u0142y wraz z transkrypcjami melodii niekt\u00f3rych pie\u015bni oraz tzw. spikerki z nagra\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podczas Og\u00f3lnopolskiej Akcji Zbierania Folkloru Muzycznego cz\u0119sto zapisywano wy\u0142\u0105cznie pierwsz\u0105 zwrotk\u0119 danej pie\u015bni, a tekst s\u0142owny dalszych dopisywano w protokole. Powodem tego stanu rzeczy by\u0142 napi\u0119ty bud\u017cet Akcji. Oszcz\u0119dzano miejsce na ta\u015bmach magnetofonowych, poza tym chciano zarejestrowa\u0107 jak najwi\u0119cej r\u00f3\u017cnorodnego materia\u0142u \u2013 zw\u0142aszcza w\u0105tk\u00f3w melodycznych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>badania<\/strong><strong> Janusza Mroczka <\/strong><strong>(1959-1967)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W latach 1959\u20131967, z inicjatywy Kierownictwa Muzeum Regionalnego PTTK w My\u015blenicach, badania w powiecie my\u015blenickim przeprowadzi\u0142 Janusz Mroczek (1936\u20132006) \u2013 etnomuzykolog, wyk\u0142adowca Akademii Muzycznej w Krakowie i znawca kultury ludowej mieszkaj\u0105cy w Krzywaczce ko\u0142o My\u015blenic. Uko\u0144czy\u0142 krakowsk\u0105 Pa\u0144stwow\u0105 Wy\u017csz\u0105 Szko\u0142\u0119 Muzyczn\u0105 na Wydziale Teorii, Dyrygentury i Kompozycji, a nast\u0119pnie zosta\u0142 wyk\u0142adowc\u0105 tej uczelni. Pod koniec lat 60. XX w. zacz\u0105\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Telewizj\u0105 Krak\u00f3w, tworz\u0105c programy po\u015bwi\u0119cone folklorowi. Od 1977 do 1997 r. by\u0142 zwi\u0105zany z krakowskim Zespo\u0142em Pie\u015bni i Ta\u0144ca S\u0142owianki, wykonuj\u0105cym folklor po\u0142udniowos\u0142owia\u0144ski i polski \u2013 tworzy\u0142 dla zespo\u0142u muzyczne aran\u017cacje pie\u015bni i ta\u0144c\u00f3w oraz suity regionalne, m. in. macedo\u0144sk\u0105, \u017cywieck\u0105, lubelsk\u0105, zaborowsk\u0105 (Krakowiak\u00f3w Wschodnich), suit\u0119 ta\u0144c\u00f3w z Bronowic. Opr\u00f3cz tego by\u0142 przez 13 lat kierownikiem muzycznym zespo\u0142u (1977\u20131990), a okresowo prowadzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c jego ch\u00f3r (1981\u20131990 i 1994\u20131997), a nawet kapel\u0119 (1977\u20131990), w kt\u00f3rej przez jaki\u015b czas gra\u0142 na kontrabasie (umia\u0142 gra\u0107 r\u00f3wnie\u017c na skrzypcach, alt\u00f3wce i tr\u0105bce). W latach 70. XX w. zosta\u0142 ponadto instruktorem muzycznym Zespo\u0142u Pie\u015bni i Ta\u0144ca Elegia z Rudnika ko\u0142o My\u015blenic.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jego badania obj\u0119\u0142y swym zasi\u0119giem niewielki obszar \u2013 zaledwie pi\u0119tna\u015bcie miejscowo\u015bci powiatu, po\u0142o\u017conych zar\u00f3wno w jego nizinnej, jak i g\u00f3rskiej cz\u0119\u015bci (z miejscowo\u015bci kliszczackich Str\u00f3\u017c\u0119, Pcim i Lubie\u0144). Ich wyniki zosta\u0142y opublikowane w II tomie <em>Monografii powiatu my\u015blenickiego<\/em> pod red. Romana Reinfussa (1970).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Generalne wnioski wysuni\u0119te przez Mroczka z pozyskanego materia\u0142u nale\u017cy traktowa\u0107 jako tezy dotycz\u0105ce muzyki ludowej wyst\u0119puj\u0105cej na obszarze ca\u0142ego powiatu my\u015blenickiego, bowiem taki by\u0142 cel jego bada\u0144. W artykule nie brak jednak uwag odno\u015bnie muzyki teren\u00f3w g\u00f3rskich, por\u00f3wnywania repertuaru g\u00f3rskiego z tym wyst\u0119puj\u0105cym na nizinach czy po prostu transkrypcji materia\u0142\u00f3w nagranych na terenie kliszczackim, co pozwala temu opracowaniu by\u0107 wa\u017cnym \u017ar\u00f3d\u0142em do bada\u0144 nad charakterystyk\u0105 muzyki g\u00f3rali z okolic My\u015blenic. Poza tym wnioski zawarte w artykule s\u0105 pierwsz\u0105 w historii refleksj\u0105 dotycz\u0105c\u0105 muzyki na terenie kliszczackim poprowadzon\u0105 w ramach naukowego dyskursu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mroczek zebra\u0142 1200 melodii pie\u015bni i ta\u0144c\u00f3w, z czego wyodr\u0119bni\u0142 70 melodii z ich wariantami jako materia\u0142 reprezentatywny dla regionu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>b<\/strong><strong>adania Gabrieli Gacek (od 2010)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Swoje badania rozpocz\u0119\u0142am w 2010 r., rejestruj\u0105c wsp\u00f3\u0142czesne praktyki zwi\u0105zane z muzyk\u0105 tradycyjn\u0105 na terenie powiatu my\u015blenickiego, suskiego i nowotarskiego. W trakcie bada\u0144 odby\u0142am kwerendy archiwalne i biblioteczne oraz liczne wywiady podczas pr\u00f3b kapel i zespo\u0142\u00f3w regionalnych oraz spotka\u0144 indywidualnych. Do respondent\u00f3w nale\u017celi czynni i byli muzykanci oraz ich krewni, kierownicy i cz\u0142onkowie zespo\u0142\u00f3w regionalnych oraz animatorzy kultury dzia\u0142aj\u0105cy w regionie. Reprezentowali oni r\u00f3\u017cne generacje i rodzaj wykszta\u0142cenia muzycznego. Wa\u017cnym celem by\u0142a odpowied\u017a na pytanie, jak definiowana jest wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie muzyka kliszczacka, repertuar kliszczacki, zasi\u0119g obszaru kliszczackiego, sam termin \u201eg\u00f3rale kliszczaccy\u201d, a tak\u017ce w jaki spos\u00f3b te definicje odnosz\u0105 si\u0119 do \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Efektem bada\u0144 by\u0142a obrona dysertacji doktorskiej <em>Tradycje muzyczne G\u00f3rali Kliszczackich<\/em> w Instytucie Sztuki PAN w Warszawie. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lista moich dotychczasowych artyku\u0142\u00f3w na temat muzyki Kliszczak\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Folklor muzyczny, <\/em>w: <em>Kultura ludowa G\u00f3rali Kliszczackich<\/em>, red. Katarzyna Ceklarz i Justyna Mas\u0142owiec, w serii: Biblioteka G\u00f3rska Centralnego O\u015brodka Turystyki G\u00f3rskiej PTTK w Krakowie, tom 26, Wydawnictwo Centralnego O\u015brodka Turystyki G\u00f3rskiej PTTK, Oficyna Wydawnicza \u201eWierchy\u201d, Krak\u00f3w 2015, s. 437-476.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Znaczenie folkloru muzycznego w budowaniu wsp\u00f3\u0142czesnej to\u017csamo\u015bci regionalnej g\u00f3rali kliszczackich, <\/em>\u201eEtnomuzykologia Polska\u201d nr 1, Warszawa 2016, s. 83-90. [publikacja elektroniczna w periodyku Stowarzyszenia Polskie Seminarium Etnomuzykologiczne przy Instytucie Muzykologii UW: <a href=\"http:\/\/www.etno.imuz.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/7-Gabriela-Gacek.pdf\">http:\/\/www.etno.imuz.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/7-Gabriela-Gacek.pdf<\/a> ]<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przedmowa do ksi\u0105\u017cki A. Oskwarek, <em>Muzyka ludowa w Trzebuni. \u015apiewnik<\/em>, Trzebunia-Pcim 2018.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ek<em>spansja tradycyjnej muzyki podhala\u0144skiej na p\u00f3\u0142noc,<\/em> \u201eRocznik Podhala\u0144ski\u201d 2019, t. XIV, s. 170-191.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>N<\/em><em>ieznan<\/em><em>e<\/em><em> \u017ar\u00f3d<\/em><em>\u0142a<\/em><em> do bada\u0144 nad repertuarem muzycznym i dzia\u0142alno\u015bci\u0105 przewodnik\u00f3w kalwaryjskich z g\u00f3rskich okolic Kalwarii Zebrzydowskiej<\/em>, w: <em>Pie\u015b\u0144 i piosenka religijna w uj\u0119ciu lingwistycznym, teologicznym i artystycznym<\/em>, red. Magdalena Jankosz i Wies\u0142aw Przyczyna, Teolingwistyka 18, Wydawnictwo Biblos, Tarn\u00f3w 2022, s. 105-134.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gmina Pcim: pi\u0119kno przyrody, bogactwo historii, si\u0142a tradycji, Stowarzyszenie Rozwoju Kultury Sportu i Informacji Lokalnej Nedan, Pcim 2022 (wsp\u00f3\u0142autorstwo z: Dyl\u0105g Izabela, Matysek Marcin, Oskwarek Danuta, Sadowski Piotr).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Kliszczacka muzyka. O wsp\u00f3\u0142czesnej sprawczo\u015bci dawnych ludoznawczych etykiet<\/em>, w: <em>Kliszczacy. Gwara i kultura<\/em>, red. Maciej Rak i Monika Brytan-Ciepielak, Ksi\u0119garnia Akademicka, Krak\u00f3w 2022, s. 147-165. [artyku\u0142 dost\u0119pny tak\u017ce pod linkiem: <a href=\"https:\/\/books.akademicka.pl\/publishing\/catalog\/view\/402\/1251\/1546\">https:\/\/books.akademicka.pl\/publishing\/catalog\/view\/402\/1251\/1546<\/a>]<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tradycje muzyczne pogranicza nizin i Beskidu. G\u00f3rale Kliszczaccy<\/em>, \u201eKultura Wsi\u201d 2023, nr 21 (2), s. 92-99. [artyku\u0142 dost\u0119pny tak\u017ce pod linkiem: <a href=\"https:\/\/nikidw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/e-Kultura-Wsi-02-2023-nr21.pdf#page=94\">https:\/\/nikidw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/e-Kultura-Wsi-02-2023-nr21.pdf#page=94<\/a>]<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>W poszukiwaniu tradycyjnego sk\u0142adu instrumentalnego kapeli kliszczackiej \u2013 wsp\u00f3\u0142czesne (re)konstrukcje<\/em>, w: <em>Kliszczacy: Przemiany j\u0119zykowo-kulturowe polskiej wsi<\/em>, red. Maciej Rak i Monika Brytan-Ciepielak, Ksi\u0119garnia Akademicka, Krak\u00f3w 2025, s. 131-148. [artyku\u0142 dost\u0119pny tak\u017ce pod linkiem: <a href=\"https:\/\/books.akademicka.pl\/publishing\/catalog\/book\/750\/chapter\/16460\">https:\/\/books.akademicka.pl\/publishing\/catalog\/book\/750\/chapter\/16460<\/a>]<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Og\u00f3lnopolska Akcja Zbierania Folkloru Muzycznego (1952 r.) Og\u00f3lnopolska Akcja Zbierania Folkloru Muzycznego by\u0142a prowadzona w pierwszej po\u0142owie lat 50. XX w. z inicjatywy Pa\u0144stwowego Instytutu Sztuki w Warszawie, przy pomocy technicznej Polskiego Radia. Dokumentacja folkloru muzycznego, podj\u0119ta przez Pa\u0144stwowy Instytut Sztuki i regionalne ekipy pracownik\u00f3w terenowych, mia\u0142a na celu utrwalenie na ta\u015bmach magnetofonowych jak najpe\u0142niejszego obrazu tradycyjnej muzyki polskiej w fazie post\u0119puj\u0105cego jej zaniku. By\u0142a to najwi\u0119ksza i jedyna, jak dot\u0105d, tego typu akcja dokumentacyjna na terenie kraju. Cho\u0107 w 1954 r. oficjalnie j\u0105 zako\u0144czono, nagrawszy do tego czasu ponad 40 000 utwor\u00f3w na oko\u0142o 2000 ta\u015bm magnetofonowych, regionalne ekipy terenowe zbiera\u0142y materia\u0142 jeszcze w drugiej po\u0142owie lat 50. Akcj\u0105 w Polsce po\u0142udniowej kierowa\u0142 W\u0142odzimierz Po\u017aniak (1904\u20131967) \u2013 muzykolog, wyk\u0142adowca Pa\u0144stwowej Wy\u017cszej Szko\u0142y Muzycznej w Krakowie, zwi\u0105zany p\u00f3\u017aniej z Instytutem Muzykologii Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. W roku 1952 przeprowadzono w ramach Og\u00f3lnopolskiej Akcji Zbierania Folkloru Muzycznego nagrania obejmuj\u0105ce pie\u015bni i muzyki instrumentalnej z obszaru od Trzebuni po Skomieln\u0105 Bia\u0142\u0105 i od Zembrzyc po Krzecz\u00f3w, a wi\u0119c na rozleg\u0142ym obszarze oddzia\u0142ywania dawnej kultury kliszczackiej. Niestety, liczba zachowanych do chwili obecnej nagra\u0144 nie jest imponuj\u0105ca w stosunku do liczby materia\u0142u zebranego w innych regionach Polski: to ponad 300 przyk\u0142ad\u00f3w pie\u015bni i 60 przyk\u0142ad\u00f3w instrumentalnych (harmonia, skrzypce) podanych przez ponad 50 informator\u00f3w z 20 miejscowo\u015bci. 14 ta\u015bm (nr 793\u2013796, 800\u2013807, 814\u2013815) przechowywanych jest w Zbiorach Fonograficznych Instytutu Sztuki PAN w Warszawie (katalog zbior\u00f3w fonograficznych Instytutu mo\u017cna przegl\u0105da\u0107 na stronie internetowej https:\/\/etnofon.ispan.pl\/). Integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 zbioru s\u0105 protoko\u0142y wraz z transkrypcjami melodii niekt\u00f3rych pie\u015bni oraz tzw. spikerki z nagra\u0144. Podczas Og\u00f3lnopolskiej Akcji Zbierania Folkloru Muzycznego cz\u0119sto zapisywano wy\u0142\u0105cznie pierwsz\u0105 zwrotk\u0119 danej pie\u015bni, a tekst s\u0142owny dalszych dopisywano w protokole. Powodem tego stanu rzeczy by\u0142 napi\u0119ty bud\u017cet Akcji. Oszcz\u0119dzano miejsce na ta\u015bmach magnetofonowych, poza tym chciano zarejestrowa\u0107 jak najwi\u0119cej r\u00f3\u017cnorodnego materia\u0142u \u2013 zw\u0142aszcza w\u0105tk\u00f3w melodycznych. badania Janusza Mroczka (1959-1967) W latach 1959\u20131967, z inicjatywy Kierownictwa Muzeum Regionalnego PTTK w My\u015blenicach, badania w powiecie my\u015blenickim przeprowadzi\u0142 Janusz Mroczek (1936\u20132006) \u2013 etnomuzykolog, wyk\u0142adowca Akademii Muzycznej w Krakowie i znawca kultury ludowej mieszkaj\u0105cy w Krzywaczce ko\u0142o My\u015blenic. Uko\u0144czy\u0142 krakowsk\u0105 Pa\u0144stwow\u0105 Wy\u017csz\u0105 Szko\u0142\u0119 Muzyczn\u0105 na Wydziale Teorii, Dyrygentury i Kompozycji, a nast\u0119pnie zosta\u0142 wyk\u0142adowc\u0105 tej uczelni. Pod koniec lat 60. XX w. zacz\u0105\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Telewizj\u0105 Krak\u00f3w, tworz\u0105c programy po\u015bwi\u0119cone folklorowi. Od 1977 do 1997 r. by\u0142 zwi\u0105zany z krakowskim Zespo\u0142em Pie\u015bni i Ta\u0144ca S\u0142owianki, wykonuj\u0105cym folklor po\u0142udniowos\u0142owia\u0144ski i polski \u2013 tworzy\u0142 dla zespo\u0142u muzyczne aran\u017cacje pie\u015bni i ta\u0144c\u00f3w oraz suity regionalne, m. in. macedo\u0144sk\u0105, \u017cywieck\u0105, lubelsk\u0105, zaborowsk\u0105 (Krakowiak\u00f3w Wschodnich), suit\u0119 ta\u0144c\u00f3w z Bronowic. Opr\u00f3cz tego by\u0142 przez 13 lat kierownikiem muzycznym zespo\u0142u (1977\u20131990), a okresowo prowadzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c jego ch\u00f3r (1981\u20131990 i 1994\u20131997), a nawet kapel\u0119 (1977\u20131990), w kt\u00f3rej przez jaki\u015b czas gra\u0142 na kontrabasie (umia\u0142 gra\u0107 r\u00f3wnie\u017c na skrzypcach, alt\u00f3wce i tr\u0105bce). W latach 70. XX w. zosta\u0142 ponadto instruktorem muzycznym Zespo\u0142u Pie\u015bni i Ta\u0144ca Elegia z Rudnika ko\u0142o My\u015blenic. Jego badania obj\u0119\u0142y swym zasi\u0119giem niewielki obszar \u2013 zaledwie pi\u0119tna\u015bcie miejscowo\u015bci powiatu, po\u0142o\u017conych zar\u00f3wno w jego nizinnej, jak i g\u00f3rskiej cz\u0119\u015bci (z miejscowo\u015bci kliszczackich Str\u00f3\u017c\u0119, Pcim i Lubie\u0144). Ich wyniki zosta\u0142y opublikowane w II tomie Monografii powiatu my\u015blenickiego pod red. Romana Reinfussa (1970). Generalne wnioski wysuni\u0119te przez Mroczka z pozyskanego materia\u0142u nale\u017cy traktowa\u0107 jako tezy dotycz\u0105ce muzyki ludowej wyst\u0119puj\u0105cej na obszarze ca\u0142ego powiatu my\u015blenickiego, bowiem taki by\u0142 cel jego bada\u0144. W artykule nie brak jednak uwag odno\u015bnie muzyki teren\u00f3w g\u00f3rskich, por\u00f3wnywania repertuaru g\u00f3rskiego z tym wyst\u0119puj\u0105cym na nizinach czy po prostu transkrypcji materia\u0142\u00f3w nagranych na terenie kliszczackim, co pozwala temu opracowaniu by\u0107 wa\u017cnym \u017ar\u00f3d\u0142em do bada\u0144 nad charakterystyk\u0105 muzyki g\u00f3rali z okolic My\u015blenic. Poza tym wnioski zawarte w artykule s\u0105 pierwsz\u0105 w historii refleksj\u0105 dotycz\u0105c\u0105 muzyki na terenie kliszczackim poprowadzon\u0105 w ramach naukowego dyskursu. Mroczek zebra\u0142 1200 melodii pie\u015bni i ta\u0144c\u00f3w, z czego wyodr\u0119bni\u0142 70 melodii z ich wariantami jako materia\u0142 reprezentatywny dla regionu. badania Gabrieli Gacek (od 2010) Swoje badania rozpocz\u0119\u0142am w 2010 r., rejestruj\u0105c wsp\u00f3\u0142czesne praktyki zwi\u0105zane z muzyk\u0105 tradycyjn\u0105 na terenie powiatu my\u015blenickiego, suskiego i nowotarskiego. W trakcie bada\u0144 odby\u0142am kwerendy archiwalne i biblioteczne oraz liczne wywiady podczas pr\u00f3b kapel i zespo\u0142\u00f3w regionalnych oraz spotka\u0144 indywidualnych. Do respondent\u00f3w nale\u017celi czynni i byli muzykanci oraz ich krewni, kierownicy i cz\u0142onkowie zespo\u0142\u00f3w regionalnych oraz animatorzy kultury dzia\u0142aj\u0105cy w regionie. Reprezentowali oni r\u00f3\u017cne generacje i rodzaj wykszta\u0142cenia muzycznego. Wa\u017cnym celem by\u0142a odpowied\u017a na pytanie, jak definiowana jest wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie muzyka kliszczacka, repertuar kliszczacki, zasi\u0119g obszaru kliszczackiego, sam termin \u201eg\u00f3rale kliszczaccy\u201d, a tak\u017ce w jaki spos\u00f3b te definicje odnosz\u0105 si\u0119 do \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych. Efektem bada\u0144 by\u0142a obrona dysertacji doktorskiej Tradycje muzyczne G\u00f3rali Kliszczackich w Instytucie Sztuki PAN w Warszawie. Lista moich dotychczasowych artyku\u0142\u00f3w na temat muzyki Kliszczak\u00f3w: Folklor muzyczny, w: Kultura ludowa G\u00f3rali Kliszczackich, red. Katarzyna Ceklarz i Justyna Mas\u0142owiec, w serii: Biblioteka G\u00f3rska Centralnego O\u015brodka Turystyki G\u00f3rskiej PTTK w Krakowie, tom 26, Wydawnictwo Centralnego O\u015brodka Turystyki G\u00f3rskiej PTTK, Oficyna Wydawnicza \u201eWierchy\u201d, Krak\u00f3w 2015, s. 437-476. Znaczenie folkloru muzycznego w budowaniu wsp\u00f3\u0142czesnej to\u017csamo\u015bci regionalnej g\u00f3rali kliszczackich, \u201eEtnomuzykologia Polska\u201d nr 1, Warszawa 2016, s. 83-90. [publikacja elektroniczna w periodyku Stowarzyszenia Polskie Seminarium Etnomuzykologiczne przy Instytucie Muzykologii UW: http:\/\/www.etno.imuz.uw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/7-Gabriela-Gacek.pdf ] Przedmowa do ksi\u0105\u017cki A. Oskwarek, Muzyka ludowa w Trzebuni. \u015apiewnik, Trzebunia-Pcim 2018. Ekspansja tradycyjnej muzyki podhala\u0144skiej na p\u00f3\u0142noc, \u201eRocznik Podhala\u0144ski\u201d 2019, t. XIV, s. 170-191. Nieznane \u017ar\u00f3d\u0142a do bada\u0144 nad repertuarem muzycznym i dzia\u0142alno\u015bci\u0105 przewodnik\u00f3w kalwaryjskich z g\u00f3rskich okolic Kalwarii Zebrzydowskiej, w: Pie\u015b\u0144 i piosenka religijna w uj\u0119ciu lingwistycznym, teologicznym i artystycznym, red. Magdalena Jankosz i Wies\u0142aw Przyczyna, Teolingwistyka 18, Wydawnictwo Biblos, Tarn\u00f3w 2022, s. 105-134. Gmina Pcim: pi\u0119kno przyrody, bogactwo historii, si\u0142a tradycji, Stowarzyszenie Rozwoju Kultury Sportu i Informacji Lokalnej Nedan, Pcim 2022 (wsp\u00f3\u0142autorstwo z: Dyl\u0105g Izabela, Matysek Marcin, Oskwarek Danuta, Sadowski Piotr). Kliszczacka muzyka. O wsp\u00f3\u0142czesnej sprawczo\u015bci dawnych ludoznawczych etykiet, w: Kliszczacy. Gwara i kultura, red. Maciej Rak i Monika Brytan-Ciepielak, Ksi\u0119garnia Akademicka, Krak\u00f3w 2022, s. 147-165. [artyku\u0142 dost\u0119pny tak\u017ce pod linkiem: https:\/\/books.akademicka.pl\/publishing\/catalog\/view\/402\/1251\/1546] Tradycje muzyczne pogranicza nizin i Beskidu. G\u00f3rale Kliszczaccy, \u201eKultura Wsi\u201d 2023, nr 21 (2), s. 92-99. [artyku\u0142 dost\u0119pny tak\u017ce pod linkiem: https:\/\/nikidw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/e-Kultura-Wsi-02-2023-nr21.pdf#page=94] W poszukiwaniu tradycyjnego sk\u0142adu instrumentalnego kapeli kliszczackiej \u2013 wsp\u00f3\u0142czesne (re)konstrukcje, w: Kliszczacy: Przemiany j\u0119zykowo-kulturowe polskiej wsi, red. Maciej Rak i Monika Brytan-Ciepielak, Ksi\u0119garnia Akademicka, Krak\u00f3w 2025, s. 131-148. [artyku\u0142 dost\u0119pny tak\u017ce pod linkiem: https:\/\/books.akademicka.pl\/publishing\/catalog\/book\/750\/chapter\/16460]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-33","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kliszczackispiewnik.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/33","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kliszczackispiewnik.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/kliszczackispiewnik.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kliszczackispiewnik.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kliszczackispiewnik.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/kliszczackispiewnik.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/33\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1422,"href":"https:\/\/kliszczackispiewnik.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/33\/revisions\/1422"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kliszczackispiewnik.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}